Vở diễn “Khất sĩ” và câu chuyện về một vị “Tướng quân ăn mày” trong lịch sử

Câu chuyện về Phạm Ngũ Thư, người được mệnh danh là “tướng quân ăn mày” đã có công trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đánh đuổi giặc Minh trong lịch sử Việt Nam đã được khắc họa một cách rõ nét qua vở diễn mang tên “Khất sĩ” của Nhà hát Cải lương Hà Nội.

Kịch bản Khất sĩ được tác giả Nguyễn Toàn Thắng chắp bút và được NGƯT Triệu Quang Vinh chuyển thể cải lương. Vở diễn được dàn dựng bởi đạo diễn NSƯT Triệu Trung Kiên cùng sự tham gia diễn xuất của nhiều nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Hà Nội như: Nhật Linh, Thy Nhung, Quang Tuấn, Hồng Tuyến, Đức Long, Hữu Nhân…

Khất sĩ là câu chuyện về Phạm Ngũ Thư, cháu ba đời của tướng quân Phạm Ngũ Lão. Vốn là mệnh quan triều Trần, khi Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, Phạm Ngũ Thư từ quan và sống phiêu bạt. Trên đường đi, ông đã gặp và kết duyên cùng cô gái Trí Duyên sau khi “giải cứu” cô khỏi “lời hứa” làm vợ bang chủ cái bang Hồ Hán Thương. Sau khi nhà Hồ sụp đổ, quân Minh kéo vào xâm lược, chứng kiến cảnh đất nước lâm nguy, nhân dân đói khổ, lầm than, Phạm Ngũ Thư quyết định tham gia khởi nghĩa Lam Sơn của tướng quân Lê Lợi. Phạm Ngũ Thư đã nghĩ ra cách thiết lập hệ thống tình báo được ngụy trang ăn mày để thu thập tin tức và tình hình quân Minh. Kế sách này đã góp phần tạo nên thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn, đánh đuổi giặc Minh giành độc lập. Sau chiến thắng, một lần nữa Phạm Ngũ Thư từ bỏ vinh quang xin để trở về với cuộc sống đời thường…

Nói về Khất sĩ, tác giả Nguyễn Toàn Thắng từng chia sẻ rằng cũng như nhiều người, nhân vật ăn mày trượng nghĩa Hồng Thất Công trong bộ truyện kiếm hiệp của Kim Dung cũng ảnh hưởng ít nhiều đến anh. Điều đó đã khiến anh nghĩ đến nhiều nhân vật trong lịch sử Việt Nam và chọn tướng Phạm Ngũ Thư cho tác phẩm của mình. Kịch bản Khất sĩ được tác giả hoàn thành chỉ sau một tuần chắp bút.

Với đạo diễn NSƯT Triệu Trung Kiên thì ngay khi đọc kịch bản Khất sĩ anh đã rất thích dù Phạm Ngũ Thư không phải là nhân vật được nhiều người biết đến trong lịch sử nhưng ông cũng là một người có công với đất nước. Vốn là một vị quan nhưng số phận đã đưa đẩy ông trở thành một người ăn mày và nhờ thân phận này mà ông đã nghĩ ra cách tạo được mạng lưới tình báo “đặc biệt” trong lịch sử. Và cũng theo đạo diễn Triệu Trung Kiên thì: “Dù ăn mày nhưng vẫn trở thành anh hùng, đó là một nét đẹp của người Việt Nam. Trong hoàn cảnh khốn cùng nhất, khi giặc đến, họ cũng đánh giặc và vẫn khiến giặc thảm bại bởi tài trí của mình. Do đó, áp lực lớn nhất của tôi chỉ là vở diễn có hay, có thuyết phục và đạt được chất lượng nghệ thuật hay không mà thôi”.

Trong Khất sĩ, người được chọn đảm nhận vai Phạm Ngũ Thư là nghệ sĩ Phạm Nhật Linh. Đây là một áp lực đối với một diễn viên trẻ và Linh không ngoại lệ. Để hoàn thành vai diễn của mình, Nhật Linh đã nhờ đạo diễn, biên kịch phân tích chi tiết các phân đoạn để nắm được tâm lý nhân vật. Và theo như lời chia sẻ của Nhật Linh thì trong quá trình tập luyện, không chỉ tập ở nhà hát mà ngay cả khi về nhà, khi đi ngủ anh cũng nghĩ đến vai diễn Phạm Ngũ Thư. Cuối cùng thì nỗi lo lắng cũng qua khi những đêm diễn ra mắt, vai diễn “cái bang” của Nhật Linh đã để lại cho người xem nhiều tình cảm yêu mến.

Khất sĩ được Nhà hát Cải lương Hà Nội hoàn thành và báo cáo tổng duyệt từ tháng 7/2017, sau đó vở diễn đã được chỉnh sửa và có vài đêm diễn phục vụ khán giả trong các tháng 8 và tháng 10/2017. Và trong tháng 11 này, Khất sĩ tiếp tục được Nhà hát Cải lương Hà Nội giới thiệu tới đông đảo khán giả Thủ đô với hai đêm diễn tại Sân khấu Hồ Thiền Quang vào các tối 15 và 29/11/2017 tới.

Lan Hương