Vĩnh biệt người nghệ sĩ tài hoa

(Mask) – NSND Nguyễn Trọng Khôi – người nổi tiếng với nhiều vai diễn trong kịch, phim, trong đó có vai Trương Ba, Nghị Hách – đã từ trần vào hồi 5h45′ sáng 14-3 tại Bệnh viện Bạch Mai – Hà Nội sau một thời gian dài điều trị bệnh tiểu đường.

                     
NSND Trọng Khôi tên thật là Nguyễn Trọng Khôi, sinh ngày 16/02/1943 tại Hà Nội trong một gia đình không ai làm nghệ thuật. Từ nhỏ, cậu bé Khôi đã đam mê nghệ thuật diễn xuất. Đối với ông, nghệ thuật như duyên tiền định. Năm 7 tuổi, cậu bé Khôi đã được thầy giáo nhắm vào vai Lê Lai trong vở kịch “Lê Lai liều mình cứu chúa” và được diễn trên sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội. Suốt những năm tháng học phổ thông, Nguyễn Trọng Khôi luôn là cây “đinh” trong phong trào văn nghệ của trường. Cậu bé Khôi lúc đó đã cùng bạn bè thành lập nhóm kịch riêng để thí đấu với các đội khác.

Đến tuổi thi đại học, cậu thanh niên Trọng Khôi giấu gia đình thi vào trường Sân khấu. Sợ bố biết lại đánh đòn, cả tháng liền, cậu trốn ở nhà bạn nối khố (NSND Doãn Hoàng Giang) cho đến khi gia đình nhận được giấy báo đỗ, cậu mới dám về.

Sau khi thi đỗ Đại học Sân khấu, ông được cử đi học ở Liên Xô nên chuyển sang trường Ngoại ngữ để học tiếng Nga. Nhưng 3 ngày trước khi lên đường, do gặp trục trặc nên chuyến đi bị hoãn lại. Máu nghề nghiệp nổi lên, ông quay về trường cũ xin học tiếp. Dù đã bỏ lỡ mất một năm, thầy Đình Quang, Đình Nghi vẫn nhận ông trở lại. Tốt nghiệp Đại học Nghệ thuật Sân khấu năm 1964, Trọng Khôi về đầu quân cho Nhà hát kịch Việt Nam. Năm 1970, ông được đề bạt làm Phó đoàn biểu diễn của nhà hát. Đến năm 1972, ông làm trưởng đoàn. Năm 1989, ông được phong tặng danh hiệu NSƯT và giữ chức vụ Phó Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam. Năm 2000, Nguyễn Trọng Khôi được phong tặng danh hiệu NSND và giữ chức vụ Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam. Sau đó, ông chuyển sang công tác Hội, giữ chức Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam.
 
 NSND Trọng Khôi là người có tài, tâm huyết với nghề, thuộc thế hệ nghệ sĩ vàng của sân khấu Việt Nam. Cùng thời với ông còn có những tên tuổi nổi tiếng như NSND Thế Anh, NS Đoàn Dũng, NSƯT Doãn Châu. Họ đã thành lập nên Đoàn kịch Thanh Niên – đoàn kịch rạng rỡ nhất về phong cách và kịch mục trong những năm 1960 – 1970 với những vở diễn để đời như Bay trước mùa xuân, Anh Trỗi…                                                                                                               

Trọng Khôi trong vở Hồn Trương Ba, da Hàng Thịt
 
Nhắc đến NSND Trọng Khôi, người xem không thể không nhớ đến ông với nhiều vai diễn đặc sắc, trong đó có những vai “để đời” như phi công Nguyễn Thành Trung trong vở Bay trước mùa xuân tác giả Hoài Giao- Nguyễn Ánh, đạo diễn NSND Đình Quang; vai Quan Huyện trong vở hài kịch Nghêu, Sò, Ốc, Hến của đạo diễn NSND Dương Ngọc Đức;  vai Đờ Cát trong vở  Bài ca Điện Biên của Tất Đạt;…và đặc biệt là vai Trương Ba  trong vở  Hồn Trương Ba, da Hàng Thịt – vai diễn đã mang lại cho Trọng Khôi giải thưởng Diễn viên tài năng nhất Liên hoan Sân khấu Quốc tế Matxcova năm 1990 .                                                                                                                            
                                                     
Không chỉ hoạt động tích cực ở lĩnh vực sân khấu, ông còn tạo được ấn tượng qua nhiều vai diễn trên màn ảnh và đóng góp nhiều vai diễn hay cho sự nghiệp điện ảnh nước nhà. Trong đó, một số vai diễn trong phim của ông gây chú ý: Thiếu tá Khanh trong Trừng phạt, Trung tá Thi trong phim Huyền thoại về người mẹ, Bảy Tú phim Săn bắt cướp, Ba Đức trong Đứng trước biển, đặc biệt là Nghị Hách trong phim Giông Tố
                                              
Ngoài ra, ông còn tham gia dàn dựng trên nhiều vở diễn cho các nhà hát và các đoàn nghệ thuật khác, đồng thời tham gia giảng dạy, đào tạo các diễn viên trẻ tại các Trường Cao đẳng, Đại học Sân khấu. Ông thôi giữ chức vụ Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam từ năm 2009 sau 2 nhiệm kỳ hoàn thành xuất sắc cương vị này. 
                                                           
 
 V.H