Văn hóa giao thông ở Việt Nam và một số nước bạn

“Văn hóa giao thông” luôn là cụm từ nóng đối với tất cả những người tham gia giao thông trên đất nước Việt Nam nói chung. Vậy “Văn hóa giao thông” ở Việt Nam có gì khác biệt so với các nước bạn, cụ thể là 1 số nước trong khu vực Đông Nam Á, như Lào, Thái Lan….

Lào:
Về thể trạng trung bình, người Lào chưa chắc đã có chiều cao bằng người Việt. Nhưng về văn hóa lái xe và tham gia giao thông, tài xế ở ta đang “lùn” hơn họ. Theo lời kể của những người đã có dịp tham gia giao thông ở Lào, họ cho biết, cách lái xe hay văn hóa giao thông trên nước bạn còn “văn minh” hơn chúng ta một bậc.

Về văn hóa còi xe

Khắp đoạn đường gần 500km từ cửa khẩu Quốc tế Cầu treo đến thủ đô Viêng Chăn, không có một CSGT bắn tốc độ xe ôtô chạy quá tốc độ tối đa cho phép, người dân tham gia giao thông dọc trên quốc lộ không có một tiếng còi, họ nhường đường, xi-nhan ra hiệu để xin vượt ở những đoạn đường mà họ cảm thấy an toàn cho chính mình và cho người khác đang tham gia giao thông.

Văn hóa giao thông ở Lào. Ảnh C.B

Ở Việt Nam, còi xe được sử dụng liên tục, thậm chí còn có những tuyến phố phải có biển hiệu cấm sử dụng còi. Nhưng trên khắp đường phố Viêng Chăn, rất hiếm được nghe những tiếng còi xe. Các tài xế ở đây hầu như không thích dùng còi, trừ những trường hợp cực chẳng đã, hoặc sắp có thể gây tai nạn. Bóp còi xe inh ỏi khi tham gia giao thông trên đất nước Lào như là điều xa xỉ.

Theo một người dân bản địa, khi tham gia giao thông ở Thủ đô Viêng Chăn, người điều khiển phương tiện dùng còi bừa bãi sẽ bị CSGT phạt tới 50.000 Kíp, tương đương gần 200.000 đồng tiền Việt Nam, một mức phạt bình thường so với cánh tài xế Việt Nam, nhưng với họ đó là sự xấu hổ đôi khi trở nên lạc lõng.
Văn hóa nhường đường

Điểm khác biệt ở một đất nước đang trong quá trình nâng cao dân trí, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như nước Lào, nhưng bất kỳ người dân nào khi điều khiển phương tiện tới các điểm giao nhau họ đều đứng lại quan sát bên phải, bên trái, đợi tới lúc nào các phương tiện khác nhường đường thì họ mới đi. Không chèn ép, lạng lách, đánh võng, đó là một trong những điều khác biệt mà người dân Lào và du khách an tâm khi tham gia giao thông.

Ở nước Lào bạn sẽ được cảnh báo khi từ đường nhỏ sang đường lớn hoặc khi rẽ, phải thật cẩn thận vì các xe chạy thẳng trên đường chính được ưu tiên và họ chạy rất nhanh. Quả thật nhìn những xe rẽ trái hoặc quay đầu nơi không có đèn giao thông họ đều cẩn thận và chờ cho đến khi thật vắng xe mới điều khiển xe tiếp tục. Xe thô sơ và người đi bộ ở đây cũng rất được coi trọng, không thấy cảnh tượng các phương tiện cơ giới chèn ép xe thô sơ và người đi bộ.

Không ùn tắc, ít tai nạn

Nếu như ở Hà Nội, TP HCM, cảnh ùn tắc giao thông diễn ra hằng ngày thì ở Lào, cảnh này rất khó gặp, chưa nói đến việc tìm một vụ tai nạn lại càng khó hơn. Người Lào có thói quen, nếu chẳng may va chạm giao thông, họ sẽ tự ý thức được cái sai, rồi chỉ trong chốc lát, phương tiện va chạm được đưa vào lề đường, sau đó hai bên mới gọi CA đến để xử lý, nếu như họ thương lượng không xong.

Người dân Lào cho rằng, cái mà họ cần giải quyết ở đây là tránh ùn tắc giao thông và người tham gia giao thông gây tai nạn cũng rất lấy làm hổ thẹn và cũng không có những người dân hiếu kỳ nào tập trung để tìm hiểu nguyên nhân gây nên cảnh ùn tắc.

Ở Lào, hàng năm rất ít xảy ra những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng gây chết người. Có lẽ, cái mà mỗi người dân Việt khi đặt chân lên đất Lào có thể tự đặt câu hỏi là vì sao người Lào lại có được một cái văn minh trong việc tham gia giao thông tốt đến như vậy.

Có thể nhiều người sẽ đưa ra lập luận rằng họ thưa dân hơn ta, ít phương tiện hơn ta nên giao thông có phần “văn minh” hơn ta. Nhưng cũng đừng vì thế mà ngụy biện, rõ ràng là cái cách mà họ tham gia giao thông chẳng đáng để chúng ta học tập lắm sao.

Thái Lan

Thái Lan không chỉ nổi tiếng là một đất nước phát triển nông nghiệp, du lịch mà còn nổi tiếng về sự kẹt xe, tắc đường. Vào những giờ cao điểm, các tuyến đường tại thủ đô Bangkok chật kín xe cộ, tám làn đường được phủ kín bới những chiếc ô tô, taxi, xe máy nối đuôi nhau. Tắc nghẽn giao thông là một đặc trưng của Bangkok, có khi tắc đường kéo dài từ 2- 4 tiếng đồng hồ.

Văn hóa giao thông ở Thái Lan. Ảnh Cafe Auto

Tuy đông đúc là thế nhưng không hề ồn ào, lộn xộn. Các bạn sẽ không nghe tiếng còi xe nào trên đường phố, điều mà Việt Nam chưa thể làm được. Người Thái chạy xe không bóp còi ngay cả khi muốn chạy nhanh. Tất cả các phương tiện đều đi đúng phần đường của mình và đặc biệt ngoài tiếng động cơ xe, không hề có bất kì âm thanh của tiếng còi. Hàng ngàn chiếc xe nối đuôi nhau chầm chậm di chuyển trong trật tự.

Ở Thái Lan, các phương tiện thường chạy với tốc độ cao, kể cả đó là ô tô, xe máy hay xe túc túc nên người đi bộ sang đường sẽ rất nguy hiểm, nguy cơ tai nạn cao. Nhưng ngược lại, tại những nơi được phép sang đường, có vạch trắng và đèn báo đầy đủ, chỉ cần người đi bộ bước xuống đường là tự các phương tiện sẽ giảm tốc độ và dừng hẳn để cho người đi bộ qua hết đường mới tiếp tục hành trình.

Luật pháp Thái Lan rất nghiêm, không có chuyện “xe lớn phải đền xe nhỏ”. Nếu người đi bộ sai luật mà bị tai nạn thì có khi còn phải đền ngược lại. Thế nên đi bộ ở Thái Lan tốt nhất là chấp hành luật, chỉ sang đường ở những nơi cho phép, hoặc chịu khó đi xa một chút để tìm cầu vượt.

Tại những điểm du lịch nổi tiếng như Cung điện Hoàng gia luôn có các nhân viên làm nhiệm vụ hướng dẫn người đi bộ qua đường an toàn. Chỉ cần có một người ra hiệu muốn sang đường, lập tức các nhân viên sẽ xếp hàng báo hiệu cho các phương tiện giao thông dừng lại để người qua đường an toàn. Và các phương tiện luôn chấp hành rất nghiêm túc hiệu lệnh.

Đa số người dân Thái Lan theo đạo Phật, vì vậy ngay từ nhỏ họ đã rèn luyện và xây dựng cho mình đức tính hiền hòa, nhẫn nhịn, điềm tĩnh. Những phẩm chất này được biểu hiện ngay cả ở việc thực hiện “văn hóa giao thông” của người dân Thái Lan. Chẳng thế mà mọi người luôn nói “ý thức quyết định hành vi”.

Tuy nhiên không hẳn vì thế mà chúng ta có thể biện minh rằng mình không theo Đạo Phật và không được rèn luyện các đức tính đó. Thiết nghĩ, việc rèn luyện cho mình các phẩm chất và lối sống lịch sự, tôn trọng người khác, ngay cả trong cuộc sống và trong khi tham gia giao thông là vô cùng cần thiết. Và Việt Nam cần học hỏi ở các nước bạn rất nhiều trong việc tự hình thành “văn hóa giao thông” trong suy nghĩ của mỗi người dân.

Quỳnh Trang (Tổng hợp)