‘Trường An 12 canh giờ’ – một góc nhìn trần trụi về “Đại Đường thịnh thế” của Mã Bá Dung

‘Trường An 12 canh giờ’ được khán giả đánh giá là một trong những bộ phim truyền hình Trung Quốc hay nhất năm 2019. Đây không phải là bộ phim dễ xem, nhưng lại đủ sức làm hài lòng những người yêu nghệ thuật điện ảnh.

Bộ phim truyền hình Trường An 12 canh giờ

Trường An 12 canh giờ có độ dài 48 tập, với kịch bản hấp dẫn, bối cảnh quay hoành tráng, góc máy đẹp, tiết tấu phim nhanh, lôi cuốn, trang phục được đầu tư hết sức công phu. Quả thực, hiếm khi có bộ phim truyền hình khiến cho người ta có cảm giác như đang được xem một phiên bản điện ảnh. Đây là bộ phim truyền hình được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết cùng tên của Mã Bá Dung, một tác phẩm chuyển thể thành công khác sau phim Tam Quốc cơ mật.

Cốt truyện được xây dựng từ những nhân vật có thật trong lịch sử?

Mã Bá Dung tên thật là Mã Lực, anh sinh năm 1980, từng du học ở New Zealand. Năm 2005, Mã Bá Dung bắt đầu sáng tác văn học, tác phẩm đầu tay của anh là Gió nổi Lũng Tây (tựa Hán Việt: Phong khởi Lũng Tây). Sau đó anh quyết định nghỉ việc, lựa chọn sống cuộc đời tự do theo ý thích văn chương của mình. Năm 2005, anh đạt giải thưởng Ngân Hà dành cho tác phẩm khoa học viễn tưởng Trung Quốc. Năm 2010, anh đạt giải thưởng Văn học Nhân dân, một trong những giải thưởng văn học uy tín nhất của văn đàn Trung Quốc. Có thể nói, Mã Bá Dung là một trong những nhà văn thế hệ mới ở Trung Quốc, anh viết khá nhiều tác phẩm ở đề tài tiểu thuyết lịch sử. Trường An 12 canh giờ là một ví dụ điển hình.

Lôi Giai Âm vào vai Trương Tiểu Kính – người hùng cô độc.

Trường An 12 canh giờ, bắt đầu bằng cuộc truy lùng dấu vết về âm mưu “khủng bố” kinh thành Trường An của nhóm Lang Vệ người Đột Khuyết trong ngày Tết Nguyên Tiêu. Tử tù Trương Tiểu Kính vì năng lực phá án đặc biệt nên được Lý Tất – Ty thừa Tĩnh An ty hứa sẽ tìm cách cứu mạng nếu hoàn thành nhiệm vụ.
Trường An 12 canh giờ chỉ có phá án, mưu đồ, tham vọng quyền lực. Nhân vật chính trong phim là Trương Tiểu Kính (do Lôi Giai Âm thủ vai) là một người không gia đình, không người thân, một kẻ sống sót qua bao nhiêu trận chiến nguy hiểm bằng mưu dũng kỳ tài. Trương Tiểu Kính có biệt hiệu Ngũ Tôn Diêm La, 10 năm làm lính ở Tây Vực, 9 năm làm Bất lương soái – Thủ lĩnh của Bất lương nhân (là một tổ chức làm nhiệm vụ truy lùng tội phạm, được triều đình sử dụng nhưng lại không có thân phận cao trong xã hội lúc bấy giờ).
Trương Tiểu Kính tự nhận mình là một kẻ xấu, nhưng “kẻ xấu” ấy lại có năng lực đặc biệt khiến cho tất cả những người theo anh đều tình nguyện vì anh mà chết. Trương Tiểu Kính là nhân vật được Mã Bá Dung xây dựng nên như một vị anh hùng trong vỏ bọc xấu xí, bất lương.
Trường An 12 canh giờ là câu chuyện tưởng tượng dựa trên những nhân vật có thật. Cái hay của Mã Bá Dung là ở đây, anh luôn xây dựng những câu chuyện mới, cục diện mới từ cái nền lịch sử sẵn có, ấy vậy mà sự tưởng tượng của anh lúc nào cũng cho người xem cảm giác hết sức chân thật.

Lý Tất tự là Trường Nguyên, là mưu thần, chính trị gia, học giả nổi danh thời nhà Đường.

Nhân vật Lý Tất (do Dịch Dương Thiên Tỷ đóng) – dựa trên nguyên mẫu có thật. Ông xuất thân là con cháu danh gia vọng tộc, là cháu đời thứ 6 của Lý Bật – Thái sư, khai quốc công thần nhà Bắc Chu. 7 tuổi Lý Tất nổi danh là một thần đồng, được Đường Huyền Tông yêu mến đưa vào cung nuôi dưỡng, trở thành bạn học, tri kỷ của Thái tử (sau này là Đường Túc Tông). Theo lịch sử ghi chép lại, thuở trẻ Lý Tất bị Dương Quốc Trung ám hại, nên ông đành quy ẩn, tiêu dao danh sơn, sau này khi Đường Túc Tông lên ngôi đã cho người tìm kiếm và mời ông trở lại quan trường tham mưu quân sự.

Nguyên Tái được khắc họa với hình ảnh một kẻ tiểu nhân, thông minh, gian xảo sau này trở thành tể tướng dưới thời Đường Túc Tông, bị xử tử vào thời Đường Đại Tông.

Một loạt các nhân vật khác như Hà Giám – nguyên mẫu là Hà Tri Chương, Thái tử Lý Hanh (tức Đường Túc Tông), Lâm Cửu Lang – nguyên mẫu Hữu tướng Lý Lâm Phủ, Nghiêm Thái Chân – tức Dương Quý Phi, Diêu Nhữ Năng, Nguyên Tái… họ đều là những nhân vật có thật trong lịch sử, những nhân vật có tên ở trong giai đoạn mà người ta gọi là “Đại Đường thịnh thế”.

Đàn Kỳ (nữ tỳ của Lý Tất) đem lòng yêu mến Trương Tiểu Kính.

Duy có Trương Tiểu Kính, rất nhiều người đặt câu hỏi Trương Tiểu Kính có phải là nhân vật có thật trong lịch sử hay chỉ là hư cấu của nhà văn Mã Bá Dung? Trong phần hậu ký của cuốn Trường An 12 canh giờ Mã Bá Dung có giải thích về nhân vật này. Ở trong Câu chuyện về An Lộc Sơn của Diêu Nhữ Năng viết vào thời nhà Đường, có đoạn viết về một cung thủ dưới trướng Thái tử Lý Hanh tên là Trương Tiểu Kính đã bắn Dương Quốc Trung ngã ngựa và giết chết. Câu chuyện về An Lộc Sơn là một trong những tác phẩm thường được đem ra để đối chiếu với lịch sử. Thực tế, Trương Tiểu Kính là một nhân vật có thật hay chỉ do Diêu Nhữ Năng tuỳ ý đặt ra một cái tên thì chẳng ai có thể minh chứng được.

Liệu cuộc sống có khiến bạn nản lòng?

Mã Bá Dung luôn đưa quan điểm của thời hiện đại nhìn về quá khứ xa xôi. Ẩn đằng sau một kinh thành Trường An hào nhoáng, lộng lẫy những trò vui diễn ra tưng bừng trên khắp đường phố ấy lại là đầy rẫy âm mưu và thủ đoạn đen tối. Có thể nói ê kíp làm phim đã truyền tải rất tốt nội dung từ tiểu thuyết đến phiên bản truyền hình.


Bộ phim dù chỉ dựa trên cốt truyện tưởng tượng nhưng lại cho thấy hình ảnh sống động về Trường An dưới thời nhà Đường với nghi lễ, nghệ thuật, tập tục, giao thoa văn hóa… Ẩn đằng sau vẻ bề ngoài phồn hoa ấy là một xã hội rối ren, mục nát vào những năm cuối của thời Đường Huyền Tông trị vì, trong xã hội ấy thị phi trắng đen đảo lộn, sự thật bị đánh tráo, gian thần lộng hành, người tốt thường gặp bất công.
Sau vỏ bọc của một “Đại Đường thịnh thế” là sự suy vong của một triều đại đang manh nha hình thành.Trường An tráng lệ nhưng nó cũng đầy rẫy bất công khiến người ta nản lòng. Ví như Trương Tiểu Kính, Lý Tất xả thân bảo vệ kinh thành, nhưng lại bị nghi kị, bị vu oan giá họa, bị truy lùng, săn đuổi. Trương Tiểu Kính bị ép đến đường cùng, anh có đầy đủ lý do để rời bỏ Trường An hoặc làm phản như Tiêu Quy (tức Long Ba). Nhưng không, anh vẫn lựa chọn ở lại bảo vệ kinh thành, bởi vì anh là một người lính, bởi vì anh coi Trường An là tín ngưỡng, trách nhiệm của anh là phải bảo vệ bách tính an toàn.


Trường An 12 canh giờ là khúc ca bi tráng về cuộc sống ở Trường An của những người lính Đệ Bát Đoàn. Nhưng ở trong bối cảnh lịch sử ấy, có người anh hùng cô độc như Trương Tiểu Kính, có những người lính anh dũng của Đệ Bát Đoàn, những nhà trí thức chuyên tâm nghiên cứu chế tạo giấy như Từ Tân hay những người luôn cố gắng làm tròn chức trách của mình như nhóm Lý Tất. Đối mặt với cuộc sống tàn khốc, họ đều mơ hướng đến một ngày mai tươi sáng hơn cho kinh thành Trường An.
Bộ phim Trường An 12 canh giờ hội tụ đủ các yếu tố hấp dẫn, bất ngờ. Nhưng đây không phải là bộ phim dễ xem bởi quá nhiều chi tiết, câu chuyện đan xen và kết nối với nhau. Tính đến nay, Trường An 12 canh giờ đang giữ vị trí đầu bảng của phim truyền hình Trung Quốc năm 2019 khi được trang Douban chấm 8.6 điểm.

Hiền Thương