“Quan lớn” về…Thủ đô

(Mask) Vở chèo “Quan lớn về làng” của Nhà hát Chèo Hà Nội đã giành giải Vàng cho vở diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan Sân khấu Chèo hiện đại vừa diễn ra tại Thái Bình vào cuối tháng 11, đầu tháng 12 vừa qua. Sau nhiều đêm diễn thành công tại Hải Phòng, những ngày cuối năm 2011 này, “Quan lớn về làng” đang được Nhà hát công diễn rộng rãi phục vụ khán giả Thủ đô tại Rạp Đại Nam, Cung hữu nghị Việt-Xô.

Quan lớn về làng của Nhà hát Chèo Hà Nội đã tạo được tiếng vang lớn tại Liên hoan sân khấu Chèo hiện đại diễn ra tại Thái Bình và giành giải Vàng một cách thuyết phục. Vở diễn còn mang lại nhiều HC cho các nghệ sĩ, diễn viên tham gia diễn xuất.
Trong vai trò là tác giả kịch bản, dường như Tiến sĩ Phạm Quang Long (Giám đốc Sở VHTT&DL Hà Nội) dường như rất có “duyên” với chèo Hà Nội. Năm 2010, ông cũng đã tạo được dấu ấn khi là đồng tác giả của vở Cao Bá Quát và giờ đây là Quan lớn về làng. Mượn ý của vở kịch Quan thanh tra của đại văn hào Nga Gogol, tác giả đã tạo nên một câu chuyện kịch lôi cuốn, gần gũi với đời sống nhưng cũng không kém phần hài hước, ý nghĩa. Bối cảnh của vở diễn là những năm trước cách mạng tháng Tám, có hai kẻ cắp đồng thời cũng là hai con nợ lớn, chúng lang bạt đến môt huyện nọ để tìm cách “khoắng” một mẻ để có tiền trả nợ. Tại nơi này, các quan lớn nhỏ trong vùng đang “hồi hộp, lo lắng” khi có tin đồn rằng sắp có một vị quan Thanh tra ở trên sẽ giả dạng vi hành về đây để kiểm tra việc dân, việc nước của vùng này. Nghe tin đồn, hai kẻ ăn cắp tự nhận mình là “quan lớn” và vì vậy mà họ trở thành những khách mời quan trọng trong gia đình vợ chồng quan huyện. Cũng từ đây biết bao câu chuyện, tình huống hài hước diễn ra xoay quanh hai vị khách “đáng kính” này. Các quan nhỏ trong vùng tự nhận thấy mình không mắc tội này thì cũng tội nọ, nên rất lo sợ. Quan tế bần thì ăn tiền từ thiện để dân đói nghèo, cơ cực, quan lục lộ thì ăn tiền dành để sửa chữa đường xá khiến cho nhiều con đường ngày càng nhiều ổ voi, ổ chuột; quan địa bạ thì ăn chặn đất đai chia chác cho các quan trong huyện, quan đốc học thì để dân nghèo thất học vì ăn hết tiền của chi cho việc chấn hưng giáo dục… Vì những tội này mà vợ chồng các quan nhỏ lũ lượt kéo về nhà quan huyện với nào là tiền, vàng, sản vật quý hiếm, của ngon vật lạ…hòng mong “quan thanh tra” nhân nhượng… Ngay cả vợ chồng quan huyện cũng muốn lấy lòng quan thanh tra bằng mọi cách, từ việc cưng phụng, phục vụ đến cả việc vợ quan huyện còn “lả lơi” sẵn sàng hiến dâng  thân xác. Thậm chí, vợ chồng quan huyện còn không từ cả việc ép cô con gái duy nhất của mình “hiến thân” cho quan thanh tra nhằm mong muốn những tội lỗi của mình không bị vạch trần… Cô con gái vì không đồng tình với những việc làm của bố mẹ và muốn giữ trọn tình yêu của mình với người mà cô đã hẹn ước nên đã tìm đến cái chết nhưng may mắn là người yêu của cô đã kịp thời cứu thoát. Và rồi trong lúc vợ chồng quan huyện đang tưng bừng chuẩn bị cho đám cưới của con gái và quan thanh tra thì hai tên trộm có cơ hội trốn thoát…Và cũng trong lúc này, mọi sự thật mới được phơi bày…


 Chuyện kịch giản dị nhưng thu hút người xem từ đầu đến cuối vở diễn. Với những cảnh thú tội của các quan tại nhà quan huyện…đã nhận được nhiều tràng pháo tay giòn giã của khán giả. Thế nhưng cảnh cuối cùng của vở diễn được nhiều người tâm đắc nhất. Đó là khi hai tên trộm bị bắt quay trở lại và đang chịu sự trừng phạt của các quan lớn nhỏ… thì lời nói của cô con gái quan huyện cất lên là thông điệp đầy ý nghĩa: “… Các người hãy soi vào gương đi! Hôm nay mới chỉ là một ông quan thanh tra giả mà bộ mặt của các người đã lộ ra thế này… Chứ nếu một ông quan thanh tra thật thì bộ mặt các người còn ghê tởm đến mức nào?Không có ông quan thanh tra này thì sẽ có ông quan thanh tra khác. Trước sau thì sự thối nát của các người cũng sẽ bị phơi bày ra ánh sáng mà thôi…”

 Quan lớn về làng (tác giả: Phạm Quang Long; Chuyển thể chèo: NSƯT  Xuân Hanh) được dàn dựng  bởi đạo diễn: NSND Doãn Hoàng Giang, họa sĩ: Hoàng Song Hào; Âm nhạc: NSƯT Hạnh Nhân; Biên đạo múa NSND Lê Ngọc Cường và sự tham gia diễn xuất của nhiều gương mặt nghệ sĩ, diễn viên tên tuổi của Nhà hát Chèo Hà Nội: NSƯT Quốc Anh, NSƯT Thu Huyền, Thu Hằng, Quốc Phòng, Thúy Lành… thực sự là vở chèo hấp dẫn và đầy ý nghĩa. Đặc biệt là câu chuyện về chống tham quan, tham nhũng vẫn luôn là những vấn đề nóng, ý nghĩa và luôn được cả xã hội quan tâm.
                                                                                                                                      Thy Lan
                                                                                                                                      ảnh Internet