Phát lộ cấu trúc hồ, ao và đường móng đá tại khu vực khai quật chính điện Kính Thiên

Sáng 16/5, tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) đã diễn ra hội thảo khoa học “Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên năm 2018”.

Một phần hố khai quật ở phía Đông Bắc di tích nền điện Kính Thiên.

Theo PGS.TS Tống Trung Tín – nguyên Viện trưởng Viện khảo cổ học Việt Nam cho biết, khu vực khai quật khảo cổ lần này được tiến hành ở phía Đông Bắc di tích nền điện Kính Thiên với tổng diện tích gần 1000m2. Hố khai quật gồm 20 lớp đào, các lớp dày trung bình từ 20 – 30cm.

Cuộc khai quật đã làm phát lộ tầng văn hoá dày gần 6,5m với các lớp văn hoá có niên đại khoảng từ thời Đại La, qua các thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn đến thời hiện đại. Diễn biến tầng văn hóa có sự thống nhất tương đối từ trên xuống dưới, từ lớp muộn nhất xuống sớm nhất, các lớp văn hóa tương đối quy chuẩn tương tự như các tầng văn hóa đã khai quật trong các hố tại khu vực trước điện Kính Thiên.

PGS.TS Tống Trung Tín giới thiệu về chi tiết gỗ được tìm thấy tại hố khai quật.

Cuộc khai quật đã làm xuất lộ một số dấu tích kiến trúc thuộc các thời kỳ Lý, Trần, Lê sơ và Lê Trung hưng. Các dấu tích kiến trúc này đã bị phá huỷ phần lớn bởi một ngòi nước sâu, có móng kè đá, tường gạch vồ quy mô rất lớn và kiên cố có niên đại vào khoảng thế kỷ 17-18. Năm nay, hố khai quật còn xuất lộ dấu tích chân móng kiến trúc xây bằng đá, hiện chưa rõ chức năng nhưng rất kiên cố cho thấy vị trí quan trọng của khu vực Kính Thiên.

Các di vật đã tìm thấy nhiều loại hình khác nhau gồm đồ đất nung, đồ gốm, cấu kiện gỗ, đồ kim loại. Trong đó số lượng lớn là gạch ngói, đặc sắc nhất là nhóm gạch ngói và vật liệu trang trí lợp mái cung điện có tráng men vàng (hoàng lưu ly) và men xanh (thanh lưu ly) thuộc thời Lê sơ (thế kỷ 15 đến đầu thế kỷ 17). Những di vật này cho phép hình dung rõ thêm về loại “ngói Rồng” lợp mái cung điện trong khu vực chính điện Kính Thiên của Hoàng đế Lê sơ.

Móng kè đá và tường gạch vồ quy mô rất lớn và kiên cố được tìm thấy có niên đại vào khoảng thế kỷ 17-18.

Theo các nhà khoa học, nét mới nổi bật tại hố đào năm 2018 là cấu trúc hồ/ao có hình dạng khá phức tạp và dấu tích móng đá khoảng thời Lê Trung hưng. Khác hoàn toàn với hố đào năm 2017 và khác tất cả các cuộc khai quật trước đó. Điều đó cho thấy tầm quan trọng và giá trị to lớn của khu di tích chính điện Kính Thiên, góp phần tìm hiểu kiến trúc Thăng Long qua các thời kỳ lịch sử tại khu vực Đông Bắc chính điện Kinh Thiên và góp thêm tư liệu mới để phục vụ cho dự án nghiên cứu, khôi phục Chính điện Kính Thiên.

Cùng với di tích đường nước thời Lý, Trần, hành lang thời Lê sơ và Lê Trung hưng tại khu vực chính điện Kính Thiên có thêm một di tích hồ/ao và đường móng đá, là những gợi ý rất tốt cho các hướng nghiên cứu về giới hạn các trung tâm kiến trúc khu vực này qua các thời Lý-Trần.

Toàn cảnh buổi hội thảo.

Như vậy, các dấu tích kiến trúc và hệ thống di vật đã phát hiện trong cuộc khai quật năm 2018 tiếp tục phản ánh diễn biến phức tạp của các di tích lịch sử và văn hoá Thăng Long – Hà Nội dưới lòng đất, nhưng qua đó đã góp thêm nhiều tư liệu làm rõ thêm các giá trị to lớn, phong phú, đa dạng với ba tiêu chí nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới trung tâm Hoàng thành Thăng Long và góp phần thực hiện đề án nghiên cứu phương án khôi phục không gian điện Kính Thiên thời Lê.

Một số di vật được tìm thấy trong cuộc khai quật:

Chi tiết gỗ được tìm thấy tại hố khai quật.
Gạch thông gió thời Lê.
Mảnh tượng rồng thời Lê.
Mảnh đá trang trí.

Thúy Nga