Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể

(Mask) – 18 giờ 20’ ngày 16/11/2010 (tức 22 giờ 20’ Việt Nam) tại Thành phố Nairobi, Kenya, UNESCO  đã chính thức công nhận Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc của Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

 Cùng với 82 Bia tiến sĩ ở Văn Miếu Quốc Tử Giám được công nhận là Di sản Tư liệu thuộc Chương trình Ký ức Thế giới; Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long được công nhận là Di sản văn hóa thế giới, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc là di sản thứ 3 của Thành phố Hà Nội được UNESCO vinh danh  trong năm 2010.
Tin vui này làm nức lòng đồng bào cả nước nói chung, đồng bào Thủ đô Hà Nội nói riêng.Đây là món quà vô giá để chúng ta tri ân tổ tiên, các thế hệ tiền nhân trong năm Đại lễ kỷ niệm  Thăng Long – Hà Nội tròn 1000 năm tuổi.
Thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã phối hợp với Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch,Bộ Ngoại giao,Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam xây dựng bộ hồ sơ Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc để đệ trình UNESCO xem xét đưa di sản văn hóa phi vật thể này vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam (Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch) và Văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội được giao là cơ quan xây dựng hồ sơ.
Đợt xem xét hồ sơ năm 2010, Ủy ban liên chính phủ theo Công ước năm 2003 của UNESCO đã nhận được 147  hồ sơ từ 32 quốc gia trong 113 quốc gia là thành viên của UNESCO. Vòng thẩm định nghiêm ngặt của các chuyên gia của UNESCO và Ủy ban liên chính phủ theo Công ước năm 2003 của UNESCO đã chọn ra 54 hồ sơ,trong số 147 hồ sơ của các quốc gia gửi đến UNESCO để thẩm định,đánh giá ở  vòng hai. Tháng 6/2010, Ủy ban liên chính phủ lại quyết định 07 hồ sơ không đưa ra xem xét trong kỳ họp tại Nairobi từ 15-19/11/2010, còn lại có 46 hồ sơ được đưa ra xem xét,đánh giá. Tại phiên họp ngày 16/11/2010 của Ủy ban liên chính phủ theo Công ước năm 2003 của UNESCO đã công nhận46  di sản văn hóa phi vật thể của các quốc gia để ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trong đó có Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc của Việt Nam.
Hình ảnh trong Lễ hội Đền Gióng- Sóc Sơn  2010 
 
Trong số 46 di sản được công nhận năm nay của 29 quốc gia thành viên có 06 di sản là nghề thủ công truyền thống;12 di sản là lễ hội;06 di sản là tri thức dân gian;20 di sản là nghệ thuật biểu diễn; 03 di sản là ẩm thực dân gian.

 Đợt công nhận này của Ủy ban liên chính phủ theo Công ước năm 2003 của UNESCO đã nâng tổng số di sản văn hóa phi vật thể của thế giới được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là 212Trong số này có 04 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại  ở Việt Nam.

Như vậy, từ sau ngày 16/11/2010, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc đã là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.Được sự công nhận của UNESCO,trước hết là bởi bản thân Hội Gióng đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của UNESCO với một di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là một lễ hội được cộng đồng bảo tồn,truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác,coi như một phần bản sắc của họ,chứa đựng những sáng tạo mang tầm nhân loại,thể hiện khát vọng về một cuộc sống thịnh vượng cho mỗi gia đình,về một nền hòa bình cho đất nước v.v…

Đồng thời, có được sự vinh danh của UNESCO còn là sự quyết tâm và nỗ lực rất lớn của Thành ủy,Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Hội đồng di sản văn hóa quốc gia, sự đóng góp hết mình của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử của người dân các huyện Gia Lâm, Sóc Sơn,quận Long Biên v.v… để xây dựng một bộ hồ sơ tốt đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của một hồ sơ đệ trình để UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại./.

Trần Thế Cương

(Gửi từ Nairobi,Kenya)