“Được học” – Cuốn sách truyền cảm hứng “Tận dụng mọi cơ hội để được học”

Được dịch sang tiếng Việt và xuất bản tại Việt Nam, “Được học” trở thành cuốn sách truyền cảm hứng “Tận dụng mọi cơ hội để được học” và nhanh chóng trở thành đầu sách bán chạy nhất của NXB Phụ nữ kể từ đầu năm 2019 đến thời điểm này.


Được học là câu chuyện của một cô gái sống ở miền núi nước Mỹ bị bố cấm đến trường. Tara Westover 17 tuổi mới được đến trường ngày đầu tiên. Nhưng khát vọng “được học” đã đưa cô tới một trong những giảng đường đáng mơ ước nhất của nước Anh – đại học Cambridge, và trở thành tiến sĩ sử học. Là một cuốn tự truyện, nhưng “Được học” hấp dẫn không kém gì tiểu thuyết, và gây chấn động toàn nước Mỹ, vượt ra ngoài nước Mỹ, vì nó khó tin, nhưng có thật.
Cô bé Tara sống trên núi, đã vậy còn chưa bao giờ được đi học bởi vì bố của Tara – một người quyết liệt bài bác trường học cũng như bất cứ khía cạnh văn minh nào “phản tự nhiên”, phản lại ý Chúa muốn như thế. Thậm chí cô bé không có cả giấy khai sinh, nghĩa là trong hệ thống xã hội cô không tồn tại. Tara tồn tại theo “luật” của bố: cô được định nghĩa qua những công việc nhằm sửa soạn cho ngày Tận thế, những lao động khổ ải ở bãi phế liệu, và trên hết là nề nếp khắc kỷ tuyệt đối thể hiện lòng sùng kính Chúa.
Cô gái ấy lớn lên hầu như chỉ trong cảm giác vi phạm và tội lỗi – đi học là tội lỗi, rung động với bạn khác giới là tội lỗi, mặc váy và áo thun ôm sát là tay sai của quỷ Sa-tăng. Bố Tara đã nuôi dạy cô (cũng như các anh chị em khác) ở một “thành trì” kiên cố đến mức cô hầu như không thể quen với những lời khen, với tình cảm ân cần, ưu ái.
Tara Westover không hề hư cấu chuỗi kịch tính trong đời mình (đọc tự truyện, chúng ta sẽ thấy tác giả luôn lo ngại việc kể sai, kể sót): từ chuỗi vấn nạn của chính cô đến những tai nạn lần lượt xảy ra với các thành viên gia đình, mà hầu như tất cả đều bắt nguồn nơi tính cách, lối sống kì dị của ông bố. Song càng lật mở những trang sách thì tim chúng ta càng thắt lại với câu hỏi: Sao kia, chuyện này là có thật?
Tara Westover đã vượt qua cái có thật ấy, dĩ nhiên chẳng hề theo cách thẳng băng, dễ dàng, để được đi học, và mãi về sau, khi trở thành Tiến sỹ tại Đại học Cambridge lừng danh, cô đã buộc phải chấp nhận tình cảnh đứt lìa mối quan hệ với hầu hết người ruột thịt.
Được học, được giáo dục là niềm vui, niềm hạnh phúc, với một số người đó còn là cứu rỗi, như Tara. Dẫu giá phải trả cực kỳ đắt đỏ, dai dẳng, thấu xương. Nhưng cô đã chọn để được tự do, để trở nên tốt đẹp hơn, dù bao đơn độc.
“Được học” còn là câu chuyện của chính dịch giả Nguyễn Bích Lan – người chọn dịch “Được học”. Bích Lan mắc bệnh loạn dưỡng cơ và phải nghỉ học khi mới xong lớp 8. Bác sĩ tiên đoán cô không thể sống qua tuổi 18. Nhưng cô đã không chỉ sống gấp 2 lần tuổi 18 mà còn làm được những việc người bình thường còn khó làm được: Tự học ngoại ngữ và mở lớp dạy tiếng Anh, trở thành tác giả, dịch giả của 36 cuốn sách, tác giả của 4 cuốn sách. Việc “tự học” của Bích Lan cũng là một trong những câu chuyện truyền cảm hứng cho mọi người.

P.N