Đêm thơ nhạc kịch Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh “ Tình yêu ở lại”

“Tình yêu ở lại” là chủ đề của đêm thơ nhạc kịch được tổ chức nhân kỷ niệm 30 năm ngày mất của Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh sẽ diễn ra vào tối 26/8/2018 tại Nhà hát Lớn Hà Nội.

Ngày 29/8/1988, cặp vợ chồng tác giả Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh cùng con trai Lưu Quỳnh Thơ đã qua đời trong một tai nạn thảm khốc tại Hải Dương khi đang trên đường từ Hải Phòng về Hà Nội. Sự ra đi đột ngột của cặp đôi tác giả nổi tiếng trong làng thơ văn và kịch Việt Nam đã khiến cho người thân, bạn bè đồng nghiệp cũng như nhiều khán giả bàng hoàng, tiếc nuối. Và suốt nhiều năm qua, thơ Xuân Quỳnh và đặc biệt là kịch Lưu Quang Vũ vẫn luôn có sức sống mãnh liệt trong đời sống văn hóa, nghệ thuật nước nhà.
Năm 2018 này, nhân kỷ niệm 30 năm ngày mất của cặp vợ chồng tác giả tài hoa Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh cùng con trai, Báo Nông thôn ngày nay, báo điện tử Dân Việt, Nhà hát Tuổi trẻ, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức chương trình nghệ thuật mang tên: Tình yêu ở lại. Chương trình với mong muốn đem lại những ký ức đẹp nhất về hai tác giả tài năng Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh trong lòng bạn bè và khán giả.

Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh: Tình yêu ở lại được dàn dựng chia làm 3 phần. Phần 1 là những bài thơ, ca khúc được phổ nhạc của hai tác giả. Phần 2 là những hồi ức đẹp nhất, những kỷ niệm lần đầu được kể về hình ảnh của Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh trong trí nhớ và tình yêu bạn bè. Phần 3 của chương trình là trích đoạn vở kịch nổi tiếng Hoa cúc xanh trên đầm lầy do các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Tuổi trẻ biểu diễn.
Chương trình nghệ thuật Tình yêu ở lại có sự tham gia của đạo diễn, NSND Phạm Thị Thành, NSND Doãn Châu, NSND Lê Khanh; NSƯT Lê Chức; nhà thơ Anh Ngọc; nhà văn Lê Minh Khuê; hai nhạc sĩ Nguyễn Cường, Lê Tâm; các ca sĩ Tùng Dương, Ánh Tuyết; các nghệ sĩ đoàn kịch và đoàn ca nhạc Nhà hát tuổi trẻ… NSƯT Chí Trung làm Tổng đạo diễn chương trình, NSƯT Trọng Thủy, NS Nguyễn Sĩ Tiến làm phó đạo diễn… Kịch bản chương trình: Nhà báo Lưu Quang Định, nhà báo Lưu Minh Vũ; Nhà báo, nhạc sĩ Trần Lệ Chiến. Tình yêu ở lại có thời lượng 1h45 phút, chỉ biểu diễn một đêm duy nhất 26/8/2018 tại Nhà hát Lớn Hà Nội và sẽ được ghi hình để phát sóng trên kênh VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam ngày 29/8/2018, đúng vào ngày hai tác giả và con trai tử nạn.

Trong buổi họp báo giới thiệu chương trình Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh: Tình yêu ở lại, nhà báo Lưu Quang Định, Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay, Báo điện tử Dân Việt và cũng là em trai của cố tác giả Lưu Quang Vũ đã chia sẻ: Khi Báo có ý định sẽ làm chương trình đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của đơn vị cũng như các nghệ sĩ, ca sĩ. Điều đó cho thấy dù đã 30 năm trôi qua nhưng tình cảm, sự yêu thương dành cho nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, nhà thơ Xuân Quỳnh cùng cháu Lưu Quỳnh Thơ vẫn luôn hiện hữu trong trái tim người thân, bạn bè và khán giả.
Nhà thơ Lưu Quang Vũ sinh năm 1948 tại xã Thiệu Cơ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, quê gốc ở phường Hải Châu, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, là con trai nhà viết kịch Lưu Quang Thuận. Năm 20 tuổi đã có thơ in chung với nhà thơ Bằng Việt trong tập Hương cây- Bếp lửa (1968) và các tập thơ tiếp sau này như Mây trắng của đời tôi (1989), Bầy ong trong đêm sâu (1993)..
Từ 1978 đến 1988, giai đoạn này nhà thơ Lưu Quang Vũ làm biên tập viên Tạp chí Sân khấu, bắt đầu sáng tác kịch nói với vở kịch đầu tay Sống mãi tuổi 17 viết lại theo kịch bản của Vũ Duy Kỳ. Tiếp sau đó, hàng loạt vở kịch của ông đã gây nên một hiện tượng chấn động sân khấu kịch nói cả nước như: Nàng Sita, Hẹn ngày trở lại, Nếu anh không đốt lửa, Hồn Trương Ba da hàng thịt, Lời thề thứ 9, Khoảnh khắc và vô tận, Bệnh sĩ, Tôi và chúng ta, Người tốt nhà số 5, Ngọc Hân công chúa, Linh hồn của đá, Ông vua hóa hổ, Chiếc ô công lý, Ông không phải là bố tôi, Điều không thể mất, Ai là thủ phạm, Chuyện tình bên dòng sông thu, Tin ở hoa hồng, Hoa cúc xanh trên đầm lầy, Lời nói dối cuối cùng, Mùa hạ cuối cùng…

Nhà báo Lưu Quang Định – Tổng Biên tập Báo NTNN phát biểu tại buổi Họp báo 

Nhà thơ Xuân Quỳnh- người vợ đã gắn bó với nhà thơ Lưu Quang Vũ trong 15 năm đỉnh cao của sự nghiệp cho đến cuối đời. Bà sinh năm 1942 tại làng La Khê, xã Văn Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là quận Hà Đông, Hà Nội). Xuất thân trong một gia đình công chức, mẹ mất sớm, bố thường xuyên công tác xa gia đình, bà được bà nội nuôi dạy từ nhỏ đến khi trưởng thành.
Nhà thơ Xuân Quỳnh bước chân vào nghệ thuật với nghề nghiệp là diễn viên múa ở Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và được đào tạo thành diễn viên múa. Bà đã nhiều lần đi biểu diễn ở nước ngoài. Từ năm 1962 đến 1964, Xuân Quỳnh học Trường bồi dưỡng những người viết văn trẻ (khoá I) của Hội Nhà văn Việt Nam. Sau khi học xong, bà làm việc tại báo Văn nghệ, báo Phụ nữ Việt nam.

Nhạc sĩ Lê Tâm xúc động khi trình bày bài hát “Tiếng Việt” do anh phổ nhạc từ thơ Lưu Quang Vũ tại buổi họp báo

Nhà thơ Xuân Quỳnh đã in các tập thơ: Tơ tằm – chồi biếc (thơ, in chung, Nhà xuất bản Văn học, 1963); Hoa dọc chiến hào (thơ, in chung, 1968); Gió Lào, cát trắng (thơ, 1974);Lời ru trên mặt đất (thơ, 1978);Sân ga chiều em đi (thơ, 1984);Tự hát (thơ, 1984); Hoa cỏ may (thơ, 1989);Thơ Xuân Quỳnh (1992, 1994);Thơ tình Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ (1994); Hát với con tàuCây trong phố – Chờ trăng (thơ, in chung)… Ngoài ra bà còn có nhiều tập thơ, sách viết cho thiếu nhi như: Bầu trời trong quả trứng (thơ thiếu nhi, 1982); Truyện Lưu Nguyễn (truyện thơ, 1985);Mùa xuân trên cánh đồng (truyện thiếu nhi – 1981);Bến tàu trong thành phố (truyện thiếu nhi, 1984);Vẫn có ông trăng khác (truyện thiếu nhi, 1986);Tuyển tập truyện thiếu nhi (1995);Chú gấu trong vòng đu quay (tập truyện)…
Thơ Xuân Quỳnh giàu cảm xúc với những cung bậc khác nhau như chính tính cách luôn hết mình của chị. Những bài thơ khi hạnh phúc đắm say, lúc đau khổ, suy tư của nhà thơ luôn gần gũi vì được viết với sự đằm thắm của một người phụ nữ vừa làm thơ vừa làm vợ, làm mẹ. Nhiều bài thơ của Xuân Quỳnh đã trở nên nổi tiếng như Thuyền và biển, Sóng (viết năm 1967, in trong tập Hoa dọc chiến hào năm 1968), Hoa cỏ may, Tự hát, Nói cùng anh… Các bài thơ Sóng, Truyện cổ tích về loài người (Lời ru trên mặt đất, Nhà xuất bản Tác phẩm mới, 1978) được đưa vào sách giáo khoa phổ thông của Việt nam. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đã phổ nhạc rất thành công các bài thơ: Thuyền và biển (4/1963), Thơ tình cuối mùa thu của Xuân Quỳnh.

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên trình bày bài thơ “Đêm Đông chí uống rượu với bác Lâm và bác Khánh nói về những cuộc chia tay thời loạn” của Lưu Quang Vũ trong buổi họp báo.

Và cho đến nay, Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh là cặp vợ chồng duy nhất đều được trao tặng giải thưởng danh giá, đó là giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Lưu Quang Vũ được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2000 và Xuân Quỳnh năm 2017.
Cũng trong dịp kỷ niệm 30 năm ngày mất của hai tác giả nổi tiếng này, ngoài chương trình nghệ thuật Tình yêu ở lại, Nhà hát Tuổi trẻ cũng tổ chức Liên hoan các tác phẩm Lưu Quang Vũ để giới thiệu đến đông đảo người xem 4 vở diễn của tác giả: Lời nói dối cuối cùng, Ai là thủ phạm, Hoa cúc canh trên đầm lầy và Lời thề thứ 9. Ngày 20/8/2018, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam sẽ tổ chức hội thảo về kịch Lưu Quang Vũ và tối cùng ngày, Hội sẽ phối hợp với Nhà hát Kịch Việt Nam công diễn vở Nguồn sáng trong đời do đạo diễn NSND Hoàng Dũng dàn dựng. Ngày 28/8, Hội Nhà văn Việt Nam sẽ tổ chức hội thảo về hai nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh…

Cảnh trong vở “Hoa cúc xanh trên đầm lầy” – Một trích đoạn của vở diễn sẽ được giới thiệu  trong chương trình “Tình yêu ở lại”

Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh ra đi ở độ tuổi sung sức nhất của sự nghiệp. Và trong những ngày cuối tháng 8 này, chương trình nghệ thuật Tình yêu ở lại là dịp để người thân, bạn bè, đồng nghiệp và khán giả tưởng nhớ đến cặp đôi tác giả tài hoa nhưng bạc mệnh. Cuộc sống của Lưu Quang Vũ – Xuân Quỳnh tuy ngắn ngủi nhưng họ đã sống một cuộc sống đáng sống và để lại cho đời nhiều tác phẩm ý nghĩa trong nền văn học và nghệ thuật nước nhà.

Lan Hương