Con vịt trời – kiệt tác của Henrik Ibsen trên sân khấu Hà Nội

(MASK) “Con vịt trời” là một tác phẩm được đánh giá là tiêu biểu và xuất sắc nhất của nhà viết kịch nổi tiếng Nauy Henrik Ibsen được Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng qua bản dựng của đạo diễn NSND Lê Hùng.

Henrik Ibsen có rất nhiều tác phẩm được dàn dựng trên sân khấu của nhiều quốc gia trên thế giới. Con vịt trời được đánh giá là đỉnh cao trong những sáng tác của ông. Tác phẩm được viết dựa trên sự quan sát hiện thực một cách tinh tế, tỉ mỉ với nhiều chi tiết lôi cuốn người xem. Con vịt trời là một cuộc chiến đấu giữa sự thật và dối trá trong chính bản thân con người. Trong cuộc đấu tranh đó không có kết thúc bằng sự chiến thắng của cá nhân dũng cảm và thành thực mà lại kết thúc bằng sự thất bại thảm hại của nhân vật chính và cái chết oan uổng của một đứa trẻ. Và hơn tất cả, sự dối trá của quá khứ đã giết chết thế hệ trẻ cũng như giết chết tương lai.
                                                                                                           

 Con vịt trời mở đầu bằng cuộc sống hạnh phúc và êm đềm của gia đình Hialmar cho dù hạnh phúc đó được xây dựng trên nền tảng của sự nghèo khổ về vật chất và hèn mọn về tinh thần. Cuộc sống đó phút chốc biến thành địa ngục khi Grêgoa, một con người được xem là “hoang tưởng chính nghĩa” xuất hiện. Grêgoa mang đến cho gia đình Hialmar một sự thật nghiệt ngã mà mọi việc đều bắt nguồn từ Veclê, bố của anh. Lâu nay với Hialmar, Veclê như một ân nhân của gia đình anh, Veclê luôn có mặt và giúp gia đình Hialmar những khoản tiền mỗi khi họ gặp khó khăn, thế nhưng sự giúp đỡ đó không phải là lòng tốt đơn thuần mà chỉ là vỏ bọc của một màn kịch dối trá. Thì ra chính Veclê đã đẩy trung uý Êkđal, bố của Hialmar vào tù để cướp toàn bộ gia sản của ông. Gina, người vợ rất mực yêu thương của Hialmar  là người đàn bà cũ của Veclê được Veclê đẩy cho anh khi hắn ta đã chán chường. Đau đớn hơn, Hêtvig, cô con gái mà Hialmar đã dành trọn tình yêu thương lại là kết quả  mối tình của Ghina và Veclê…
                                                                                                            
 
Khi sự thật được Grêgoa tiết lộ thì Hialmar mới biết mình như một “con vịt trời”.  Hêtvig cũng không là ngoại lệ. Là một cô bé với trái tim mong manh và tâm hồn thánh thiện, Hêtvig xuất hiện trong vở diễn với hình ảnh quen thuộc, cô bé ôm trên tay con vịt trời què chân, què cánh mà cô và ông nội rất yêu thương. Khi bị cha xa lánh, trái tim ngây thơ của Hêtvig đã rất đau buồn và bằng mọi cách cô bé quyết tâm chinh phục lại tình yêu của cha dành cho mình, tìm lại niềm vui trong ánh mắt cha cũng như tìm lại mái ấm hạnh phúc của gia đình cô ngày nào. Và để đạt được điều đó, cô bé Hêtvig với đôi mắt mù loà đã chọn cái chết khi tự tay bắn vào trái tim mình. Cái chết của cô bé là một kết thúc đầy suy ngẫm đối với người xem.
Với đạo diễn NSND Lê Hùng, khi dàn dựng Con vịt trời đã cẩn thận từng câu chữ, cắt gọt, chỉnh sửa nhiều chi tiết trong kịch bản để vở diễn gần gũi hơn với người Việt Nam, để khán giả Việt Nam có thể dễ xem, dễ cảm nhận. Đặc biệt, với Con vịt trời, “phù thuỷ Lê Hùng” đã đưa vào vở diễn nhiều mảng miếng độc đáo. Ấn tượng nhất có lẽ là phần thiết kế sân khấu, cùng với hoạ sĩ NSND Phùng Huy Bính, sân khấu mà Lê Hùng sử dụng cho Con vịt trời được trang trí như một quyển sách và tất cả nội dung vở diễn đều được diễn ra trên đó và kết thúc vở kịch bằng việc dóng cuốn sách lại. Sân khấu đặc biệt này đã tạo cho người xem cảm giác như vừa đọc xong một câu chuyện khiến cho những ai có mặt trong đêm ra mắt đầu tiên  thật nhiều cảm xúc khó quên.
 Cùng với việc thiết kế sân khấu độc đáo, đạo diễn đã xử lý hình ảnh con vịt trời bằng rối tay cũng là một sáng tạo. Cái chết đáng thương của cô bé Hêtvig cũng được đạo diễn xử lý rất ấn tượng, nếu như trong kịch bản cô bé Hêtvig đã chết vì bắn nhầm nhưng với Lê Hùng, ông đã cho nhân vật của mình chọn một cái chết cố ý mang lại cho người xem bất ngờ, đạt hiệu quả sân khấu cao khác xa với kịch bản gốc và cũng khác xa với các bản diễn trên thế giới đã dàn dựng. Hêtvig đã tự bắn vào dưới ức của mình vì cô bé nghĩ rằng con vịt trời chỉ bị bắn vào chân mà mọi người đã thương đến vậy thì chắc hẳn khi cô bắn vào ức mình thì cha cô sẽ rất thương cô…
Con vịt trời với sự tham gia diễn xuất của nhiều gương mặt nghệ sĩ diễn viên Nhà hát Kịch Việt Nam: Danh Nhân, Vĩnh Xương Mai Nguyên, Hằng Nga… sẽ được biểu diễn phục vụ khán giả bắt đầu từ trung tuần tháng 7. Vở diễn được Đại sứ quán Na Uy tại Hà Nội tài trợ và hy vọng cũng như nhiều vở diễn của Henrik Ibsen trước đây, vở kịch kinh điển Con vịt trời sẽ được đông đảo khán giả Thủ đô đón nhận. 
                                                                                                                                                                                            
Lan Hương