“Con sợ nhất điều gì?” và đáp án khiến cha mẹ phải giật mình

1. Cha mẹ hay cãi vã Theo kết quả nghiên cứu tiến hành với 3.000 bé đang độ tuổi tới trường, đáp án phổ biến nhất cho câu hỏi “con sợ nhất điều gì ở cha mẹ” là: Sợ bố mẹ tức giận, sợ bố mẹ cãi nhau. Nhiều cặp vợ chồng cho rằng con […]

1. Cha mẹ hay cãi vã

Cha mẹ thường xuyên cãi vã ảnh hưởng rất nhiều đến tâm lý trẻ nhỏ (Ảnh minh họa)

Theo kết quả nghiên cứu tiến hành với 3.000 bé đang độ tuổi tới trường, đáp án phổ biến nhất cho câu hỏi “con sợ nhất điều gì ở cha mẹ” là: Sợ bố mẹ tức giận, sợ bố mẹ cãi nhau.

Nhiều cặp vợ chồng cho rằng con cái còn nhỏ nên những lời nói, hành động giữa họ sẽ không có liên quan, ảnh hưởng gì đến con. Nhưng sự thật các bé sẽ ghi nhớ hết những lời nói, hành động, cách hành xử của cha mẹ.

Những trận cãi nhau, xung đột của cha mẹ, không khí gia đình căng thẳng có thể gây ám ảnh tâm lý cho các bé còn hơn cả bị đòn roi, đánh mắng.

Chính vì thế, cha mẹ cần phải xây dựng một không khí gia đình hòa hợp, thoải mái để con trẻ có thể phát triển một cách toàn diện cả về thể chất và tinh thần.

Nếu trẻ có những biểu hiện lạnh nhạt với những người xung quanh, cô đơn, bướng bỉnh, cộc cằn, ít khi vui vẻ thì cha mẹ cần xem lại mối quan hệ, cách ứng xử của vợ chồng trong gia đình.

2. Trẻ nào cũng sợ cha mẹ tức giận

Hầu hết trẻ nhỏ đều rất nghịch ngợm, với hàng trăm ngàn hành động trái với ý muốn, sự rèn giũa của người lớn.

Lúc này nhiều cha mẹ sẽ đánh mắng trẻ hoặc ngăn cản, giận dữ tìm cách ép con phải làm theo ý mình.

Bạn có biết đấy lại chính lúc trẻ đang mặc sức khám phá thế giới xung quanh nhằm thỏa trí tò mò và phát triển trí thông minh của mình. Nếu bạn quát mắng, áp đặt con có nghĩa là bạn đang kìm nén những cảm xúc tốt của con mình.

Những cơn tức giận của cha mẹ đôi khi có thể là nỗi ám ảnh, là rào cản rất lớn khiến trẻ không tự tin và luôn lo sợ, không dám sáng tạo.

Cách xử lý cho tính huống này là cha mẹ cần cố gắng kìm chế, nhắc nhở con rằng “bố mẹ sắp nổi cáu rồi, con đừng làm thế nữa?”.

Nếu như đã nổi giận với trẻ thì sau đó nên giải thích rõ cho con về lỗi sai và cần phải sửa như thế nào, đồng thời cũng nên xin lỗi về hành động khiến cho trẻ hoảng sợ.

3. Cha mẹ thiên vị, không công bằng với các con

Mối quan hệ của cha mẹ đối với con cái, đặc biệt trong các gia đình có nhiều con rất dễ có sự thiên vị. Thường cha mẹ sẽ có sự quan tâm, ưu ái đặc biệt dành cho con út hoặc những bé khó chăm, hay đau ốm. Chính điều này tạo nên tâm lý so sánh, khiến nhiều bé cảm thấy mình bị ra rìa, không được quan tâm và yêu thương. Sự thiên vị của cha mẹ sẽ khiến trẻ bị tổn thương, từ đó tự tách biệt mình ra khỏi người thân, thậm chí trở thành “bóng đen” tâm lý cho tới khi trưởng thành.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng thái độ đối xử bất công của cha mẹ với con cái trong gia đình ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe cũng như tâm lý con trẻ. Đây cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hành vi, lối sống cô độc, xa cách mọi người của trẻ khi trưởng thành.

Cha mẹ cần ghi nhớ đối xử công bằng là một trong những nguyên tắc để xây dựng nên mối quan hệ hòa hợp, tạo sự gắn bó giữa các thành viên trong gia đình.

4. Cha mẹ nói dối, hứa nhưng không thực hiện

Cha mẹ đôi khi nói dối hoặc hứa với con nhằm mục đích hướng con đến những mục đích tốt đẹp trong tương lai. Trẻ thường đưa ra 1 số điều kiện và cha mẹ hứa sẽ đáp ứng khi con đạt thành tích hoặc hoàn thành mục tiêu. Song khi trẻ hoàn thành lại tìm lý do hoặc ra sức chối bỏ, hứa hẹn nhưng không thực hiện.

Những lời nói dối, những lời hứa suông sẽ khiến cha mẹ bị mất uy tín đối với con. Trẻ sẽ cảm nhận rằng những lời hứa hẹn dù có khiến chúng vui sướng, cố gắng đến cỡ nào cũng “không là gì” trong mắt bố mẹ. Điều này hoàn toàn không có lợi đối với tâm lý của trẻ, về lâu dài thậm chí còn gây ra sứt mẻ trong tình cảm gia đình.

Trẻ cũng dễ có hành vi không giữ lời hứa, coi thường những trách nhiệm về lời nói cũng như hành động của mình với mọi người xung quanh.

Bên cạnh đó, con trẻ cũng sẽ cảm thấy không tin cậy cha mẹ vì thói quen ứng xử hời hợt này của nhiều bậc phụ huynh. Chính vì thế, cha mẹ cần giữ chứ tín với con, kể cả khi con còn nhỏ, cân nhắc kỹ càng trước khi đưa ra một lời hứa với bé.

5. Cha mẹ nghiện công việc, nghiện internet, không trò chuyện với con

Đây là một hiện thực trong rất nhiều gia đình hiện nay khi internet phát triển, mỗi người đều có điện thoại di động, máy tính, laptop…

Rất nhiều cha mẹ có thói quen chăm chăm lướt web hoặc tranh thủ làm việc ở nhà ngay sau bữa tối, trong khi trẻ lại mong muốn được gần gũi, trò truyện với cha mẹ vì đây là thời gian duy nhất cả nhà quây quần bên nhau.

Trẻ sẽ cảm thấy cha mẹ không coi trọng mình, cảm thấy bị bỏ rơi và dần dần có khoảng cách, không có nhu cầu chia sẻ hay tham khảo ý kiến của bố mẹ khi có việc gì đó xảy ra.

Nhiều cha mẹ không biết cách trò chuyện hoặc trả lời một cách qua loa đại khái những thắc mắc của con, phó mặc việc học hành ở nhà của bé cho gia sư để giải quyết việc riêng của mình.

Tất cả những điều này sẽ dẫn đến sự xa cách giữa cha mẹ và con cái. Con sẽ không có cơ hội để nói với bạn về những cảm xúc, những sự kiện nho nhỏ xảy ra hằng ngày.

Lớn hơn nữa, con sẽ phải đối mặt với những khủng hoảng tuổi dậy thì hay thậm chí cả bị quấy rối, lạm dụng mà cha mẹ vẫn không hề hay biết.

Con trẻ rất sợ cha mẹ không lắng nghe, chia sẻ những cảm xúc của mình (Ảnh minh họa)

6. Không chào đón, không trân trọng bạn bè của con

Bên cạnh gia đình thì bạn bè chính là những người thân thiết nhất mà con trẻ tin tưởng, chia sẻ vui buồn, trò chuyện với nhau hằng ngày. Song không phải tất cả những người bạn của con đều được cha mẹ hài lòng, tin tưởng.

Cha mẹ hãy lưu ý đừng chỉ nhìn vào một vài khuyết điểm của con như trẻ thiếu lễ phép, hay bắt nạt bạn bè, nói dối… mà cấm các con không chơi với nhau hay phân biệt đối xử, không chào đón những người bạn này.

Bạn cần khéo léo trò chuyện định hướng cho con chứ không nên quản giáo, xét nét bạn bè của con. Trẻ dễ nảy sinh tâm lý bất mãn, tự tạo khoảng cách với cha mẹ hoặc tìm cách để nói dối về mối quan hệ với bạn bè.

Tìm hiểu bạn bè của con là điều quan trọng và rất cần thiết. Nhưng thay vì cấm trẻ chơi với người này, không chơi với người kia, hãy hành xử một cách quảng đại, giúp con từ từ giúp con nhận ra ưu, khuyết điểm của bạn bè rồi tự đưa ra quyết định của mình.

7. Coi nhẹ ưu điểm, hay so sánh con với người khác

Điều mà rất nhiều cha mẹ vẫn đang làm đó là so sánh nhược điểm của con với ưu điểm của “con nhà người ta”. Trên thực tế, sự so đo này khó khiến “con nhà mình” tốt lên mà chỉ làm cho các bé thêm phần tự ti, thậm chí ghen tị và áp lực với bạn bè.

Mỗi đứa trẻ đều có sở trường và sở đoản riêng nên đừng bao giờ so sánh, đòi hỏi con phải giống bạn này, bạn kia. Cha mẹ cần nhớ đừng bao giờ tìm cách đánh giá con mình thông qua những tiêu chuẩn từ thành tích của người ngoài mà nên quan sát, bồi dưỡng, phát huy ưu điểm của con.

Dù là vô tình hay cố ý thì việc so sánh con cùng người ngoài đều sẽ khiến trẻ tổn thương đến thể diện và sự tự tin vào bản thân.

8. Mắng mỏ, kể xấu con trước mặt người ngoài

Có thể con bạn có ngoại hình, tính cách không được như bạn mong đợi nhưng việc chê con, mang nhược điểm của con ra kể xấu trước mặt người ngoài là điều tối kỵ.

Cha mẹ còn không tin tưởng, nâng niu con thì người ngoài sao có thể coi trọng bé. Đặc biệt, nhiều bà mẹ mắng mỏ, quát nạt con trước mặt hàng xóm hoặc bạn bè của con khiến cho trẻ xấu hổ, tổn thương.

Những lời chê bai vô tình của mẹ có thể thành suy nghĩ đóng đinh trong đầu con cái. Trẻ sẽ không tự tin, u uất và đôi khi không dám thể hiện đúng con người mình để làm hài lòng người lớn.

T.H